Τρύγος

    20161007_122529_easy-resize-com

Για μια ακόμη χρονιά  όσοι  Παλαιοξαρίτες  συνεχίζουν   να καλλιεργούν  και να περιποιούνται τα λιγοστά πλέον αμπέλια που υπάρχουν στο χωριό μας, από τα μέσα Σεπτεμβρίου έως τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου τρύγησαν τα αμπέλια τους , με την παλιά ντόπια ποικιλία του σκυλοπνίχτη που  υπερτερεί στην περιοχή μας, αλλά και των άλλων ποικιλιών που έχουν φυτευτεί πιο πρόσφατα .

     Τα σταφύλια (όσα δεν  είχαν φάει τα πουλιά και όχι μόνο )είχαν ωριμάσει ανεβάζοντας τους βαθμούς  των σακχάρων (γράδα) και περίμεναν  να γεμίσουν τα τελάρα του ιδιοκτήτη τους.

20161007_122524_easy-resize-com

Πάντα ο τρύγος είχε την μορφή πανηγυριού και γλεντιού, παρά αγροτικής εργασίας  .Φίλοι   και συγγενείς μαζεύονται για να βοηθήσουν τον συγχωριανό τους να τρυγήσει και να απολαύσει τον κόπο της χρονιάς. Από την δουλειά και τον ιδρώτα στο αμπέλι το κλάδεμα ,το σκάψιμο ,το βλαστολόγημα, το καθάρισμα, το ράντισμα, το θειάφισμα, το δευτερολόγημα . Από το αμπέλι στο πατητήρι ,να βγει ο μούστος ο γλυκός που θα γεμίσει τα βαρέλια και θα μεταμορφωθεί σε γλυκό καλόπιοτο κρασί ,να κάνει η νοικοκυρά το πετιμέζι της χρονιάς που θα νοστιμίζει τα φαγητά ,τις σαλάτες, τα γλυκά ,να κάνει   μουσταλευριά.

Στο τέλος όλες οι συζητήσεις  στο καφενείο του χωριού αυτές τις ημέρες  περιστρέφονται γύρω από την διαδικασία του τρύγου…. Τρύγησες ;… , πόσους βαθμούς είχε;…. , καλόπιοτο !…, σε χαρές !

O τρύγος είναι μια από τις πολλές παραδόσεις  της αγροτικής ζωής του χωριού που στις μέρες μας  χάνονται . Ας προσπαθήσουμε όσο και όσοι μπορούμε να την κρατήσουμε ζωντανή.

 20161011_145133_easy-resize-com

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ Ι. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΙΟΞΑΡΙ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

………Άλλη επίμονη εργασία ήταν η καλλιέργεια των αμπελιών. Εκείνη την εποχή έδιναν μεγάλη σημασία και τους έκαναν λεπτομερή περιποίηση. Οι λόγοι φυσικά δεν ήταν εμπορικοί αλλά τους ήταν χρήσιμο το κρασί γιατί τους κράταγε γερούς. Κατά τους μήνες Φλεβάρη ή Μάρτη ,ακούγονταν από μακριά το κουβεντολόι κατά το σκάψιμο και άσπριζαν τα φακιόλια από τις εργάτριες. Και πάντα υπήρχε το άγρυπνο βλέμμα του αφεντικού, που μερικές φορές επανέφερε στην τάξη τις κοπελιές που ξεχνιόντουσαν στην κουβέντα με τα αγόρια ή κουτσομπόλευαν σε καμιά απόμερη πεζούλα. Το κλάδεμα και το  ράντισμα ήταν έργο του άνδρα ,ενώ ακολουθούσε και η γυναίκα στο ξεφύλλισμα. Όμως ο τρύγος είχε άλλη χάρη όσο επίπονος κι αν ήταν. Όλοι περίμεναν από τον αγροφύλακα τη διαταγή για να αρχίσουν πανηγυρικότατον  τρύγο. Ήταν το έθιμο ,αλλά και λογική η  συνήθεια να αρχίζουν όλοι μαζί ,για να απελευθερώσουν επιτέλους τα σκυλιά που γαύγιζαν δεμένα και να απαλλαγούν από τις αλεπούδες και τους ασβούς που δεν έπαιρναν χαμπάρι να φύγουν με τίποτα. Η μέρα του τρύγου ήταν πραγματικό πανηγύρι. Υποζύγια ανάμεικτα με ανθρώπους αράδιζαν συνέχεια στους δρόμους  μεταφέροντας το πολύτιμο φορτίο. Αντιλαλούσε και έφτανε μακρυά ο απόηχος από τις κουβέντες που άλλαζαν οι γειτόνοι  στα αμπέλια και οι ευχές για περισσότερο μπερεκέτι τον άλλο χρόνο. Οι δρόμοι που περνούσαν από τα αμπέλια  ήταν περιποιημένοι από τις πρώτες μέρες με την προσωπική τους εργασία, που ήταν υποχρεωτική να περνάνε άνετα τα ζώα με τις γαλίκες. Και ερχόταν τι πάτημα. Αυτό το αναλάβαινε γερός άνδρας που πρώτο του μέλημα θα ήταν να πλύνει καθαρά τα πόδια του. Η πλούσια σοδιά, γεμίζοντας την κάδη, ξεκούραζε τον ταλαίπωρο καλλιεργητή γιατί απολάμβανε τους κόπους του. Το πρώτο βαρέλι που θα γέμιζε θα ήταν πάτα τράβα. Για να να έχει ένα βαρέλι ξεχωριστό, γλυκό για να το ανοίξει σε κάποια μεγάλη γιορτή ή αν το είχε ταμένο για κάποιο άλλο σκοπό. Αλλά και για να  κόψει η γυναίκα το μούστο για την μουσταλευριά, πασσαλωμένη με τριμμένο καρύδι. Να φκιάσει και τα σετζούκια και να γεμίσει τον τάλαρο με συκομαίδες βουτηγμένες  στο πετιμέζι.

Ο υπόλοιπος μούστος ,θα έβραζε λίγες μέρες με τα τσίπουρα μέχρι να τραβηχτεί και να κάνει χρώμα. Στις συγκεντρώσεις και στα νυχτέρια του χωριού ,το κρασάκι ήταν πάντα στην ημερήσια διάταξη. Με λίγο παραπάνω γινόταν το κέφι τους , ξεχνούσαν τους καημούς και φιλοσοφούσαν τη ζωή τους………………………………………………

 Όλοι βοήθησαν στον τρύγο

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ